جشنواره «برداشت نیشکر»؛ زمینهساز شکوفایی اقتصاد گردشگری بومی
«جشنواره برداشت محصول»، جشنوارههایی بومی هستند که به مناسبت برداشت محصولی خاص توسط کشاورزان در سراسر جهان برگزار میشود. این جشنوارهها که بهنوعی به ترویج فرهنگ نیز کمک میکنند، در برخی مناطق و کشورها بهصورت خاص و با آداب و رسوم خاصی برپا میشود.
با توجه به تفاوتهای آبوهوا و محصولات در سراسر جهان، جشنوارههای برداشت را میتوان در زمانهای مختلف در مکانهای مختلف یافت. جشنوارههای برداشت معمولاً شامل جشنهای عمومی و پخت غذاهایی است که از محصولاتی تهیه میشوند که در حوالی زمان جشنواره به بلوغ میرسند. شادی، مسابقه، موسیقی و… از ویژگیهای مشترک جشنوارههای برداشت در سراسر جهان هستند.
کشاورزان در بعضی از کشورهای جهان با برداشت اولین محصولات از باغها یا زمینهای زراعی خود جشنهای بزرگی برگزار میکنند حال آنکه در بعضی از نقاط دنیا نیز، اینگونه فستیوالها هرساله پس از پایان برداشت محصول برپا میشود. جالب اینکه در بسیاری از شهرهای دنیا، روز یا روزهای خاصی در سال به برگزاری جشن محصول اختصاص داده شده است. بهعنوان مثال، کشاورزان کانادا هرساله دومین دوشنبه ماه اکتبر و آمریکاییها چهارمین پنجشنبه نوامبر را به برگزاری جشن برداشت محصول اختصاص دادهاند.
در ایران باستان نیز آیینهایی برای برداشت محصول و شکرگزاری برگزار میشده است. بهعنوان مثال جشن شکرگزاری پاییزی جشنی بوده است بر پایهی آخرین فصل کاشت، داشت و برداشت. هنوز هم در برخی شهرها جشنهای سنتی همزمان با برداشت محصول و شکرگزاری برپا میشود. در واقع بسیاری از این جشنوارهها بهپاس قدردانی و سپاسگزاری از نعمات خالق هستی است. جشن برداشت گل نرگس، جشن انگور، جشن هندوانه، جشن خرمن، برداشت عسل، برداشت زعفران، برداشت ساقههای طلایی گندم، برداشت برنج، برداشت هویج و… از جمله این جشنهاست که با موسیقی سنتی شهرها همراه میشود و گردشگران زیادی را به خود جذب میکند زیرا یکی از اهداف اصلی این جشنها و جشنوارهها، حفظ آیینهای سنتی و انتقال آداب و رسوم و رونق گردشگری است.
کیفیت برگزاری هرکدام از این جشنوارهها با هم فرق میکند؛ اما در کل میتوان گفت برخی از محصولات باغی و کشاورزی این امکان را ایجاد کردهاند که مردمی از شهرهای مختلف جشنوارههایی به شکرانهی برداشتشان برگزار کنند. بهاینترتیب آیینهایی شادیآفرین در مناطق اطراف برداشت محصول، این محصولات را گردشگر پذیر میکند.
سالانه گردشگران زیادی به دیدن چنین جشنوارههایی میروند. این نوعی از «گردشگری رویداد» است. یکی از اهداف این نوع گردشگری، حفظ و احیای فرهنگ بومی است. گردشگری رویداد به محافظت از رخدادهای فرهنگی و اجتماعی از یکسو و بالا بردن حس غرور ملی و اعتمادبهنفس جوامع محلی کمک زیادی میکند. همچنین توجه به این نوع گردشگری از نظر اقتصادی برای ساکنان روستاها بهصرفه است. بعضی از این جشنوارهها از سنتهای دیرینه بهجای ماندهاند و برخی نیز زادهی چند سال گذشته یا همین اواخر هستند. افزایش روحیه نشاط و شادابی و برندسازی محصول از دیگر اهداف و برنامههایی است که در این جشن و جشنوارهها پیگیری میشود بهعبارتدیگر، برگزاری جشنوارهها علاوه بر ایجاد یک فضای مفرح و ایجاد نشاط اجتماعی، فرصت بینظیری برای نشان دادن توانمندی، استعداد و ظرفیتهای نسبی جوامع محلی فراهم میکند.
اولین جشنواره برداشت نیشکر در خوزستان
اواسط آبانماه امسال سید حکمتالله موسوی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خوزستان در حاشیه آیین رونمایی از پوستر و لوگوی جشنواره ملی برداشت نیشکر در محل هتل نیشکر اهواز از ثبت این جشنواره در تقویم ملی رویدادهای گردشگری کشور خبر داد و گفت: این اقدام با هدف معرفی بیشتر محصول نیشکر و صنعت وابسته به آن در سطح ملی صورت گرفته و رونق اشتغال و ارزآوری، از فواید و ثمرات جشنواره ملی برداشت نیشکر است و جوامع پیرامون مزارع نیشکر و فعالان حوزه گردشگری هم ارکان اصلی این رویداد هستند.
با توجه به اینکه هرساله از اواخر مهرماه برداشت نیشکر از اراضی طرحهای هفتگانه وابسته به شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی آغاز میشود و تا فروردینماه ادامه دارد «گردشگری کشاورزی» حاصل از آن پتانسیلی بالقوه دارد که در صورت بالفعل در آمدن آن، تأثیرات عمدهای بر اقتصاد جوامع محلی این دیار خواهد داشت. زیرا امروزه بیشتر گردشگران دوست دارند در قالب گردشگری تجربهمحور تعامل زیادی با جامعه محلی داشته باشند و زندگی این جوامع را تجربه کنند. بهعنوان مثال فرهنگ سنتی مناطق روستایی مناطق پیرامونی کاشت و برداشت نیشکر، گردشگران را از وجود مهماننوازی و اصالت فرهنگ غنی اهالی جوامع محلی و نیز گردشگری آبی شگفتزده خواهد کرد.
بدون شک وجود هوای دلپذیر خوزستان در ششماهه دوم سال که زمان برداشت نیشکر است و تلفیق آن با بومگردی و گردشگری حاصل از برداشت نیشکر و جشنوارهها و رویدادهای زیبا، ماندگار و متنوع پیرو آن میتواند مانند آهنربایی عمل کند تا گردشگران بسیاری را از سراسر ایران و حتی جهان جذب نماید.
علاوه بر این در شرکتهای هفتگانه، ایجاد زیستگاههای مناسب برای پرندگان در مزارع نیشکر، شکلگیری اکوسیستم طبیعی و جاذبههای دیدنی از جمله تالاب نیشکر و… فضای مناسبی برای گردشگران و دوستداران محیط زیست ایجاد شده به طوری که مزارع نیشکر در حال حاضر از معدود زیستگاههایی هستند که گونههای پرندگان در حال انقراض همچون دراج در آن زیست میکنند.
به هر شکل، اولین جشنواره برداشت نیشکر با عنوان شکرستان ۱۴۰۰ کلید خورد و اجرا شد و علیرغم زمان بسیار کوتاهی که از ایده برپایی تا اجرای آن وجود داشت از کیفیت قابل قبولی برخوردار بود.
برگزاری جشنواره مطبوعاتی شهد رسانه، برگزاری تورهای عکاسی، برگزاری تور دوچرخهسواری در کشت و صنعت نیشکر، برگزاری همایش مقاله با موضوع گردشگری نیشکر، برگزاری نمایشگاه عکسهای منتخب و چاپ در قالب کتاب و برپایی تور نقاشی برای هنرمندان نقاش استان از جمله برنامههای جشنواره در نخستین سال خود بود.
برگزاری منظم و هرسالهی جشنواره برداشت نیشکر ـ شکرستان ـ فرصتی مغتنم است برای معرفی ظرفیتهای متنوع صنعت نیشکر و حائز اهمیت بودن این صنعت در گردشگری کشاورزی و امید است با همت مسئولین دلسوز شرکت توسعه نیشکر و دیگر مسئولین استانی شاهد اتفاقات خوبی در پویایی اقتصادی و رونق گردشگری جوامع محلی پیرامون طرحهای نیشکر باشیم.
دیدگاهتان را بنویسید