جزیرهای که تسلیم نمیشود
در جغرافیای مقاومت ایران، برخی نقاط تنها یک سرزمین نیستند؛ نماد یک اراده ملیاند. جزیره خارگ یکی از همان نقاط است؛ جزیرهای کوچک در دل خلیج فارس که در سختترین سالهای تاریخ معاصر، زیر سنگینترین بمبارانها ایستاد و اجازه نداد شریان اقتصادی ایران قطع شود.
استان بوشهر در حافظه تاریخی ایران جایگاهی ویژه دارد. مردمان این خطه بیش از پنج قرن در برابر استعمار و استکبار ایستادهاند و هر گوشه آن نشانی از مقاومت دارد. اما در میان این جغرافیا، خارگ معنایی فراتر از یک جزیره پیدا کرده است؛ جزیرهای که در روزهای جنگ، به قلب تپنده اقتصاد ایران تبدیل شد.
خارگ با طولی حدود هشت کیلومتر و عرضی نزدیک به چهار کیلومتر در فاصله ۷۶ کیلومتری شمال غرب بوشهر قرار گرفته است؛ جزیرهای کوچک اما حیاتی که بیش از ۹۵ درصد صادرات نفت ایران از آن انجام میشود. حضور شرکتهای بزرگ نفتی و پتروشیمی و فعالیت پایانههای نفتی ایران، این جزیره را به مهمترین گلوگاه انرژی کشور تبدیل کرده است. در کنار این اهمیت اقتصادی، جامعهای نزدیک به ۱۰ هزار نفر از مردم خارگ با همزیستی مثالزدنی شیعه و سنی در این جزیره زندگی میکنند؛ مردمی که سالهاست نامشان با صبر و پایداری گره خورده است.
اما اهمیت خارگ زمانی آشکارتر شد که جنگ تحمیلی آغاز شد. از دوم مهرماه ۱۳۵۹ تا چهاردهم خرداد ۱۳۶۷، این جزیره تقریباً به اندازه تمام روزهای جنگ هدف حمله قرار گرفت. بیش از دو هزار و ۸۸۰ روز مقاومت زیر آتش دشمن؛ آماری که خارگ را به یکی از بمبارانشدهترین نقاط ایران در دوران دفاع مقدس تبدیل کرد.
در این سالها، جزیره خارگ بیش از دو هزار و سیصد بار وضعیت قرمز را تجربه کرد. هواپیماهای رژیم بعث عراق با حمایت گسترده قدرتهای جهانی بارها تأسیسات نفتی، مخازن و اسکلههای صادراتی را هدف قرار دادند. هدف روشن بود: قطع صادرات نفت ایران و فلج کردن اقتصاد کشور. اما این هدف هرگز محقق نشد.
با وجود حجم سنگین حملات، صادرات نفت از خارگ حتی برای یک روز متوقف نشد. کارکنان صنعت نفت، نیروهای سپاه و ارتش و مردم جزیره در کنار هم ایستادند تا قلب انرژی ایران همچنان بتپد. خارگ در آن سالها به نماد مقاومت اقتصادی ایران تبدیل شد؛ جایی که جنگ تنها در جبهههای نظامی جریان نداشت، بلکه در خطوط انتقال نفت و مخازن عظیم انرژی نیز ادامه داشت.
خاطرات آن روزها هنوز در روایتهای مسئولان و کارکنان صنعت نفت زنده است. غلامرضا آقازاده، وزیر اسبق نفت، در خاطرات خود از یکی از این صحنهها روایت میکند؛ زمانی که بمب عراقیها به سقف یک مخزن یک میلیون بشکهای اصابت کرد و آتش عظیمی شعلهور شد. در حالی که هر لحظه احتمال انفجار وجود داشت، کارکنان خارگ تصمیم گرفتند مخزن را نجات دهند. دو نفر از نیروها با شلنگهای آب از پلههای اضطراری مخزن بالا رفتند، در میان شعلهها پیش رفتند و از بالای مخزن عملیات مهار آتش را آغاز کردند؛ اقدامی که در نهایت از یک فاجعه بزرگ جلوگیری کرد.
این تصویر، خلاصهای از روحیه خارگ در سالهای جنگ است؛ روحیهای که اجازه نداد فشار حملات، جریان نفت ایران را متوقف کند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران، مقاومت خارگ را یکی از شگفتانگیزترین نمونههای پایداری زیرساختی در دوران جنگ میدانند.
امروز نیز این جزیره بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. حملات اخیر آمریکا به خارگ یادآور همان واقعیت قدیمی است: هرگاه فشار بر ایران افزایش مییابد، نخستین هدفها شریانهای حیاتی اقتصاد کشور هستند. با این حال، واکنش مردم جزیره نشان میدهد که روحیه مقاومت همچنان زنده است.
مردم خارگ میگویند از دشمن هراسی ندارند و همانگونه که در سالهای دفاع مقدس ایستادند، امروز نیز در کنار نیروهای نظامی و کارکنان صنعت نفت از این خاک دفاع خواهند کرد. برای آنان، دفاع از خارگ تنها دفاع از یک جزیره نیست؛ دفاع از قلب اقتصاد ایران است.
جزیرهای با هشت کیلومتر طول و چهار کیلومتر عرض شاید در نقشه جهان چندان بزرگ به نظر نرسد، اما در تاریخ مقاومت و حافظه تاریخی ایران جایگاهی به وسعت یک ملت پیدا کرده است؛ جزیرهای که زیر آتش هم ایستاد و نفت صادر کرد و تا امروز، روایتگر تداوم مقاومت ایرانیان در برابر دشمنان بوده است.
محمود تیلا / روزنامه اروند
دیدگاهتان را بنویسید